معنی کی زبان


جستجو / حالاتِ حاضرہ

معنی کی زبان
محمد بن قاسم
eMail: justujumedia@gmail.com

معنی کا زبان نے گلا کاٹا ہے
حرفوں کی تجارت میں نرا گھاٹا ہے

افکار کے شہر میں ہے گہما گہمی
الفاظ کے میدان میں سنّاٹا ہے

اردو شاعری کی یہ بہت بڑی خصوصیت ہے کہ مختصر ترین لفظوں میں تہہ در تہہ معنی رکھنے والے موزوں جملے کہے جاسکتے ہیں، اور ان کی تشریح سمجھ دار سامعین اور قارئین اور نکتہ سنج خود ہی کرلیتے اور لطف اٹھاتے ہیں۔ جوش ملیح آبادی (1982-1898) کے مندرجہ بالا قطعہ کے علاوہ، ذرا آپ اردو شاعری کا یہ شاندار ہیرا ملاحظہ فرمائیے، جسے جناب مومن خان مومن (1851-1800) نے ایسا تراشا کہ یہ اردو شعر و ادب کے جھومر کی ابدی زینت بن گیا:

تم مرے پاس ہوتے ہو گویا
جب کوئی دوسرا نہیں ہوتا

پیارے دوستو، پاکستانی سیاست دانوں نے بھی اپنی سیاسی شاعری کے مشاعرہ کا ایک میدان ِ کارزار گرم کر رکھا ہے۔ اس شاعری میں بھی اختصار و ایجاز، اور ذومعنی پن ایسا موجود ہے کہ عوام لاکھ اپنا سر پھوڑیں، کتنی ہی لغتیں دیکھیں، استادوں سے مشورہ کریں، یا جدید میڈیا پر حشرات الارض کی طرح نمودار ہوجانے والے نیم حکیم تجزیہ نگاروں کی الجھی الجھی تشریحات سنیں، گفتہ ءغالب کی طرح اس سیاسی شاعری سے محظوظ تو ہوتے رہیں گے، مگر اصل معنی سمجھنے میں دشواری پر وہ ہوٹنگ پر اترآئیں گے۔ آپ، پیارے سامعین ِ ءسیاسی مشاعرہ ،ہم سے متفق ہوں گے کہ یہ ہوٹنگ ، اور شور و غوغا آہستہ آہستہ بڑھتا نظر آرہا ہے۔ خاص طور پر اس لیے کہ تمام تر جدید سیاسی شاعری بے معنی ہی ثابت ہورہی ہے۔ پاکستانی سیاسی شاعری کی لغت بڑی مختصر سی ہے، جس میں یہ اہم الفاظ اور محاورے درج ہیں:
” سیاست میں کوئی بھی چیز حرفِ آخر نہیں ہوتی (یعنی، جس حالت میں بھی اپنا فا ئدہ ہو، اسی پٹری پر چل پڑنا ہے)، ہم حکومت میں آکر عوام کے تمام مسائل حل کردیں گے ( نہ عوام رہیں گے، اور نہ ہی ان کے مسائل)، سابقہ حکومت نے ہر کام بگاڑ دیا (اور ہم کبھی بھی سابقہ ہونے کا ارادہ نہیں رکھتے، چاہے اس کے لیے جعلی الیکشن ہی کیوں نہ کرانا پڑیں)، ہمارے پاس کوئی جادو کی چھڑی نہیں کہ پلک جھپکتے تمام عوامی مسائل حل کردیں (آپ ہمیں ہمارے انتخابی وعدے نہ یاد دلائیں، ہم اپنے الیکشن کے اخراجات تو پورے کرلیں)، ہم جمہوریت کے علم بردار ہیں (جب تک یہ ہمارے خاندان تک محدود رہے)، پارلیمنٹ ہی سپریم پاور ہے ( مگر صرف اس وقت جب ہم اسے اشارہ کریں )“۔۔۔ وغیرہ ، وغیرہ۔ یہ ایک ایسا مرحلہ بہ مرحلہ بیانات کا سلسلہ ہوتا ہے، جسے آپ باآسانی شناخت کرسکتے ہیں، اور یہ جان سکتے ہیں کہ وہ کون سا مرحلہ ہے، جو اربابِ اقتدار کو ایوانِ اقتدار کی غلام گردشوں سے باہر نکال پھینکتا ہے۔ عام طور پر یہ ”جمہوریت کے خلاف سازش‘ ‘ جیسے واویلا پر منتج ہوتاہے۔ اگر کوئی ایسی صورتِ حال رونما ہوتی ہے، جہاں کہ عام سیاسی کارکن اپنی اہمیت کا احساس دلانے کی کوشش کرتا ہے، تو اقتدار کے نشہ میں چور لیڈران فرماتے ہیں:

محمود و ایاز ایک ہی صف میں تو کھڑے ہیں
لیکن نہ یہ بھولو کہ بڑے لوگ، بڑے ہیں
شمس زبیری

چنانچہ پیارے دوستو، فروری 2008 کے انتخابات کے نتیجہ میں برسر اقتدار آنے والے سیاسی، اور غیر سیاسی رہنما جو گنجلک زبان بول رہے ہیں، وہ عوام کے سروں پر سے گزر رہی ہے۔ ایک جانب تو وہ یہ کہتے ہیں کہ پارلیمان ہی عوامی طاقت کی نما ئندہ ہے، اور تمام فیصلے اب کسی آمر کے ڈنڈے کے زور پر نہیں، بلکہ پارلیمان کے اندر ہی کیے جائیں گے، اور تمام سیاسی قوتیں مل جل کر کام کریں گی، مگر دوسری جانب کئی سلگتے معاملات پر غیر نمائندہ اشخاص کی زیر صدارت بند کمروں میں ملاقاتیں ہو رہی ہیں، اور نشستند، گفتند، برخاستند سے آگے کوئی پیش رفت نظر نہیں آتی۔ عوام روز ایک نیا خوش کن وعدہ سنتے اور پڑھتے ہیں، اور یہ ایسے وعدے ہیں کہ جو اس مرحلہ پر پہنچ رہے ہیں کہ ” ہمارے پاس کوئی جادو کی چھڑی نہیں۔۔۔“۔ امین فہیم دبے لفظوں میں دھمکیاں دے رہے ہیں کہ میرے پاس ایسے سلگتے راز ہیں ، کہ جن سے پردہ اٹھادوں تو آگ لگ جائے۔۔۔۔۔ بقول شخصے، کچھ تو ہے ، جس کی پردہ داری ہے۔۔ چنانچہ جناب پرویز مشرف صاحب، سابق صدرِ پاکستان، ریٹا ئرڈ جنرل، تو یہ کہتے ہوئے گھر چلے گئے:

فقیرانہ آئے، صدا کرچلے
میاں خوش رہو، ہم دعا کرچلے
میر تقی میر

وہ جاتے جاتے صاف لفظوں میں بتا گئے کہ وہ زمیندار نہیں، ایک عام سے خاندان سے تعلق رکھتے ہیں، شایداسی لیے وہ کچھ سازشوں کا بخوبی مقابلہ نہ کرسکے۔ تاہم، اب آہستہ، آہستہ کچھ ایسے راز بھی سامنے آتے جارہے ہیں، جو پہلے پوشیدہ تھے۔ مثلا یہ الزام کہ وہ اپنے اقتدار کے آخری دنوں اپنے ہی منتخب کردہ چیف آف آرمی اسٹاف، جناب اشفاق کیانی ، صاحب کو ان کے اس منصب سے ہٹانے کی در پردہ کئی ایسی کوششیں کرچکے تھے، جو ناکام ہوئیں (ہم سمجھتے ہیں کہ یہ ایک بودا سا الزام ہے)، اور اسی لیے ایوان صدر کے محافظ 111 بریگیڈ میں تبدیلی کردی گئی تھی۔ اور یہ خبر کہ ایک اہم سعودی شہزادہ نے حال ہی میں آکر نئی حکومت کو صاف صاف بتادیا کہ اگر جناب صدر مشرف کو تنگ کیا گیا تو حال ہی میں اعلان کردہ 5 ارب ڈالر کی تیل کی مد میں امداد خطرے میں پڑ سکتی ہے، دوسری جانب برطانیہ اور امریکہ بھی ڈھکے چھپے جناب صدرِ سابق کو مکافات عمل اور حالات کے جبر سے پناہ دینے کے معاملات پر کام کرتے رہے۔ پیارے دوستو، ہم تو یہ تجزیہ آپ کی خدمت میں پیش کرچکے تھے کہ جناب صدر کا مواخذہ کسی بھی قیمت پر نہ ہوگا (اور نہ ہی کوئی مقدمات چلائے جائیں گے)۔ چنانچہ، اپنی سیاسی تنہائی کا ادراک کرکے ملک و قوم کو مزید کسی بحران سے دوچار کیے بغیر وہ ان حالات میں ہر ممکن حد تک باعزت طریقہ سے ایوانِ صدر سے رخصت ہوگئے۔ پیارے قارئین، ان کے جانے پر پاکستان کے بڑے شہروں میں اپنی اپنی مقدور بھر، اور حسبِ ذوق خوشیاں، اور غم منائے گئے۔ اس روز ہم نے کراچی میں 100 کلومیٹر سے زیادہ سفر کیا، اورمقامی عوامی ردعمل بغور دیکھا۔ کراچی کے باشعور باسی عمومی طور پر اس ڈرامہ سے لاتعلق سے رہے۔ البتہ جن گروہوں کو اس موقع پر خوشی اور مسرت ملی، انہوں نے ضرور اس کا اظہار کیا۔ اس میں سب سے دل چسپ مظاہرہ کراچی کے پس ماندہ علاقہ اور جرائم کے گڑھ لیاری میں ہوا۔ ایک نجی ٹی وی کے مطابق رحمان ڈکیت گروپ نے کھلے عام متعدد گاڑیوں پر مشتمل ایک جلوس نکالا، اور لیاری اور کلفٹن میں بلاول ہا ﺅ س کے باہر خوب ہوائی فائرنگ کی گئی۔ ہمارے قانون نافذ کرنے والے ادارے غٹر غوں کرتے، اور یہ سب دم سادھے دیکھتے رہے۔ واضح رہے کہ آج کل حکومتِ سندھ نے ان ہنگامہ پرست گروہوں کے خلاف مہم چلائی ہوئی ہے، اور عوام نے کسی حد تک سکھ کا سانس بھی لیاتھا۔
جناب مشرف صاحب، سابق صدرِ پاکستان کے جانے کے بعد تمام خبریں تفصیل سے آپ تک پہنچ رہی ہیں، ان میں سے کئی بڑی حیران کن بھی ہیں۔ مثلا ، جناب سابق صدر کے زیر ِ تعمیر مکان کے آرکیٹیکٹ انجینئیر حماد صاحب بھی اب ان سے نہیں ڈرتے، اور ان کے مکان کے بارے میں ایسی نجی تفصیلات بھی سرِ عام بیان کررہے ہیں جو ان کی ذمہ داری اور ماہرانہ صلاحیتوں اور امانت کے منافی ہے۔ اسی طرح وہاں کام کرنے والے مزدوروں کے بھی بلا دھڑک انٹرویو کیے جارہے اور نشر ہورہے ہیں۔ جناب سابق صدر کی سیکیوریٹی پر مامور افسران کو چاہیے کہ اس معاملہ کی تفتیش کریں، اور اس آرکی ٹیکٹ کے کان کھینچ کر اس کی فوری چھٹی کریں۔ دوسری جانب دنیا بھر کے تمام آزاد ممالک انہیں کھلی باہوں سے خوش آمدید کہنے کو تیار ہیں۔ مگر وہ خود اپنے محبوب پاکستان کی مٹّی ہی میں رہنا بسنا، اور دفن ہونا چاہتے ہیں۔ جناب مشرف صاحب بھی بخوبی جانتے ہیں کہ وہ اب پاکستان کی حد تک تو ایک آزادانہ زندگی گزارنے کی کوشش میں خطرات سے گھرے رہیں گے، اورلال مسجد اور قبائلی علاقوں کے حالات ، واقعات، اور نتائج کے پس منظر میں ان کی اس وقت حیثیت کچھ ایسی ہی ہے جیسی کہ آن جہانی محترمہ اندرا گاندھی کی گولڈن ٹیمپل پر چڑھائی کے بعد تھی۔ اب جہاں تک ان کے مخالفین ، اور ہمارے ابھی تک نابالغ جدید میڈیا کا تعلق ہے، وہ ایسا پائیڈ پائپرPied Piper جیسا راگ الاپ رہا ہے جیسے کہ صدر کے ادارہ کی حیثیت سامری جادوگر جیسی ہے، اور ایک قابل اور نیا صدر تمام معاملات میں عوامی خواہشات کو پورا کردے گا۔ سادہ لوح عوام چینل در چینل اس قسم کی آراءکا اظہار کرتے نظر آرہے ہیں کہ نیا صدر ایسا ہو جو مہنگائی ختم کردے، لاقانونیت ختم کردے، بے روزگاری ختم کردے، وغیرہ۔ ہمارے بے چارے لاعلم عوام یہ نہیں جانتے کہ پارلیمانی جمہوریت کے نظام میں، جیسا کہ ہمارے پاکستان میں رائج ہے، ایک صدر عوام کو کوئی سہولیات بہم نہیں پہنچاسکتا، اور وہ صرف ایک علامتی سربراہ ہی ہو ا کرتا ہے، ور جب تک پاکستانی آئین میں 58(2)B اکی حالیہ شق موجود ہے، جب اس کا دل کچھ ’ختم‘ کرنے کا چاہے تو وہ صرف منتخب اسمبلیوں کو ہی ختم کرسکتا ہے۔ دوسری جانب، اگر قومی سلامتی کونسل اور 58(2) B ختم کردی گئی، تو 1970 اور 1990کی دہائیوں کی طرح جمہوریت کے نام پر ایک ایسی آمریت ابھر سکتی ہے جس کے شکنجہ سے نکلنا قوم کے لیے زندگی یا موت کی صورتِ حال میں تبدیل ہو سکتا ہے۔ تمام قومی دانش وروں کو چاہیے کہ وہ ان خطرات سے ہمارے نئے نویلے راہنماﺅں کو آگاہ کریں، اور انہیں کھوکھلی پارلیمانی بالادستی کے نام پر ان سیفٹی والوز کو ختم کرنے سے باز رکھیں، اور اس بارے میں ایک باقاعدہ قومی تحریک چلائیں۔ ورنہ یہ بھی ممکن ہے کہ آئندہ انتخابات ایک ڈھونگ ہی ثابت ہوں، اور ایک مرتبہ پھرملکی یا غیر ملکی فوجی مداخلت ناگزیر ہوجائے اور ملکی سلامتی خدانخواستہ حقیقی خطرات میں پڑجائے۔
چلئے، اب میر تقی میر(1810-1722) کی وہ غزل سنئے، یا پڑھ ڈالیئے جو مشرف صاحب ، جناب سابق صدرِ پاکستان کے حالات و جذبات کی ترجمانی کرتی نظر آتی ہے، اور اردو شاعری کے اس اعجاز کے بارے میں سر دُھنیے کہ لگ بھگ دو سو برس پہلے کہے گئے اشعار آج بھی کس قدر تازہ اور حسبِ حال ہیں:

فقیرانہ آئے صدا کرچلے
میاں ، خوش رہو ہم دعا کر چلے

جو تجھ بِن نہ جینے کو کہتے تھے ہم
سو اس عہد کو اب وفا کر چلے

شفا اپنی تقدیر ہی میں نہ تھی
کہ مقدور تک تو دوا کر چلے

وہ کیا چیز ہے آہ جس کے لیے
ہر اک چیز سے دل اٹھا کر چلے

کوئی ناامیدانہ کرتے نگاہ
سو تم ہم سے منھ بھی چھپا کر چلے

بہت آرزو تھی گلی کی تری
سو یاں سے لہو میں نہا کر چلے

دکھائی دیے یوں کہ بے خود کیا
ہمیں آپ سے بھی جدا کر چلے

جبیں سجدہ کرتے ہی کرتے گئی
حقِ بندگی ہم ادا کر چلے

پرستش کی یاں تک کہ اے بت تجھے
نظر میں سبھوں کی خدا کر چلے

نہ دیکھا غمِ دوستاں شکر ہے
ہمیں داغ اپنا دکھا کر چلے

گئی عمر در بندِ فکرِ غزل
سو اس فن کو ایسا بڑا کر چلے

کہیں کیا جو پوچھے کوئی ہم سے میر
جہاں میں تم آئے تھے، کیا کر چلے!

پیارے قارئین، پھر ملیں گے، گر خدا لایا۔ ہم آپ کے خطوط اور آراءکے منتظر رہیں گے۔ اس وقت آپ سب کا بھی خدا ہی حافظ۔
٭
بدھ، 20 اگست 2008
(c) 2008 Justuju Media - All Rights Reserved
The Intellectual Property Rights are asserted under the Pakistani and International Copyright Laws -- The writer and the syndicating agency, Justuju Media, hereby grant a permission for printing and reproduction of this article under a "Fair usage" universal license

اس مضمون کو براہ راست ان پیج فارمیٹ میں حاصل کرنے کے لیے ای میل تحریر کیجیے


Comments

bYVqJlzCkAVCmnqtyh

lTFRffXjVKaWkJX

comment6, melatonin no prescription, [url="http://www.bebo.com/MelatoninO"]melatonin no prescription[/url], http://www.bebo.com/MelatoninO melatonin no prescription, 5469, buy adderall, [url="http://www.bebo.com/AdderallO00"]buy adderall[/url], http://www.bebo.com/AdderallO00 buy adderall, 9738, cheap levofloxacin, [url="http://www.bebo.com/LevofloxacinO7"]cheap levofloxacin[/url], http://www.bebo.com/LevofloxacinO7 cheap levofloxacin, =D, cheap viagra free shipping , [url="http://www.bebo.com/ViagraO5"]cheap viagra free shipping [/url], http://www.bebo.com/ViagraO5 cheap viagra free shipping , iaoce, online provigil, [url="http://www.bebo.com/ProvigilO"]online provigil[/url], http://www.bebo.com/ProvigilO online provigil, qrmqo, discount metformin, [url="http://www.bebo.com/MetforminOnlinM"]discount metformin[/url], http://www.bebo.com/MetforminOnlinM discount metformin, 794632, cheap arimidex, [url="http://www.bebo.com/ArimidexO"]cheap arimidex[/url], http://www.bebo.com/ArimidexO cheap arimidex, 696945, levaquin 37 5mg, [url="http://www.bebo.com/LevaquinO"]levaquin 37 5mg[/url], http://www.bebo.com/LevaquinO levaquin 37 5mg, dcnxze, cialis, [url="http://www.bebo.com/CialisO5"]cialis[/url], http://www.bebo.com/CialisO5 cialis, >:-D, suboxone 37 5mg, [url="http://www.bebo.com/SuboxoneO"]suboxone 37 5mg[/url], http://www.bebo.com/SuboxoneO suboxone 37 5mg, >:OO, tenormin 37 5mg, [url="http://www.bebo.com/TenorminO"]tenormin 37 5mg[/url], http://www.bebo.com/TenorminO tenormin 37 5mg, keucy, discount bactrim, [url="http://www.bebo.com/BactrimO"]discount bactrim[/url], http://www.bebo.com/BactrimO discount bactrim, 6026, anastrozole, [url="http://www.bebo.com/AnastrozoleO"]anastrozole[/url], http://www.bebo.com/AnastrozoleO anastrozole, =D, cheap lortab free shipping , [url="http://www.bebo.com/LortabO3"]cheap lortab free shipping [/url], http://www.bebo.com/LortabO3 cheap lortab free shipping , %-(, testosterone, [url="http://www.bebo.com/TestosteroneO4"]testosterone[/url], http://www.bebo.com/TestosteroneO4 testosterone, %OOO, cheap ibuprofen free shipping , [url="http://www.bebo.com/IbuprofenO5"]cheap ibuprofen free shipping [/url], http://www.bebo.com/IbuprofenO5 cheap ibuprofen free shipping , 2872, buy atenolol, [url="http://www.bebo.com/AtenololO"]buy atenolol[/url], http://www.bebo.com/AtenololO buy atenolol, 664, discount acyclovir, [url="http://www.bebo.com/AcyclovirO"]discount acyclovir[/url], http://www.bebo.com/AcyclovirO discount acyclovir, =-))),

GfciyMEymna

comment3, levofloxacin no prescription, [url="http://buylevofloxacincheap.vidiLife.com"]levofloxacin no prescription[/url], http://buylevofloxacincheap.vidiLife.com levofloxacin no prescription, 72673, cynthroid no prescription, [url="http://buycynthroidcheap.vidiLife.com"]cynthroid no prescription[/url], http://buycynthroidcheap.vidiLife.com cynthroid no prescription, 459162, zithromax no prescription, [url="http://buyzithromaxcheap.vidiLife.com"]zithromax no prescription[/url], http://buyzithromaxcheap.vidiLife.com zithromax no prescription, :-(, cheap amitriptyline free shipping , [url="http://buyamitriptylinechea.vidiLife.com"]cheap amitriptyline free shipping [/url], http://buyamitriptylinechea.vidiLife.com cheap amitriptyline free shipping , qseb, discount naprosyn, [url="http://buynaprosyncheap.vidiLife.com"]discount naprosyn[/url], http://buynaprosyncheap.vidiLife.com discount naprosyn, =PPP, adipex no prescription, [url="http://buyadipexcheap.vidiLife.com"]adipex no prescription[/url], http://buyadipexcheap.vidiLife.com adipex no prescription, ebxx, benadryl 37 5mg, [url="http://buybenadrylcheap.vidiLife.com"]benadryl 37 5mg[/url], http://buybenadrylcheap.vidiLife.com benadryl 37 5mg, =-]], oxycodone no prescription, [url="http://buyoxycodonecheap.vidiLife.com"]oxycodone no prescription[/url], http://buyoxycodonecheap.vidiLife.com oxycodone no prescription, 8))), buy mobic, [url="http://buymobiccheap.vidiLife.com"]buy mobic[/url], http://buymobiccheap.vidiLife.com buy mobic, 8[[[, online amoxicillin, [url="http://buyamoxicillincheap.vidiLife.com"]online amoxicillin[/url], http://buyamoxicillincheap.vidiLife.com online amoxicillin, uutig, valtrex 37 5mg, [url="http://buyvaltrexcheap.vidiLife.com"]valtrex 37 5mg[/url], http://buyvaltrexcheap.vidiLife.com valtrex 37 5mg, 803, buy coumadin, [url="http://buycoumadincheap.vidiLife.com"]buy coumadin[/url], http://buycoumadincheap.vidiLife.com buy coumadin, 336613, zocor, [url="http://buyzocorcheap.vidiLife.com"]zocor[/url], http://buyzocorcheap.vidiLife.com zocor, :-[[[, ciprofloxacin no prescription, [url="http://buyciprofloxacinchea.vidiLife.com"]ciprofloxacin no prescription[/url], http://buyciprofloxacinchea.vidiLife.com ciprofloxacin no prescription, >:[[[, abilify, [url="http://buyabilifycheap.vidiLife.com"]abilify[/url], http://buyabilifycheap.vidiLife.com abilify, gojgz, cheap seconel, [url="http://buyseconelcheap.vidiLife.com"]cheap seconel[/url], http://buyseconelcheap.vidiLife.com cheap seconel, 10065, cheap zyprexa, [url="http://buyzyprexacheap.vidiLife.com"]cheap zyprexa[/url], http://buyzyprexacheap.vidiLife.com cheap zyprexa, 80226,

GfciyMEymna

comment3, levofloxacin no prescription, [url="http://buylevofloxacincheap.vidiLife.com"]levofloxacin no prescription[/url], http://buylevofloxacincheap.vidiLife.com levofloxacin no prescription, 72673, cynthroid no prescription, [url="http://buycynthroidcheap.vidiLife.com"]cynthroid no prescription[/url], http://buycynthroidcheap.vidiLife.com cynthroid no prescription, 459162, zithromax no prescription, [url="http://buyzithromaxcheap.vidiLife.com"]zithromax no prescription[/url], http://buyzithromaxcheap.vidiLife.com zithromax no prescription, :-(, cheap amitriptyline free shipping , [url="http://buyamitriptylinechea.vidiLife.com"]cheap amitriptyline free shipping [/url], http://buyamitriptylinechea.vidiLife.com cheap amitriptyline free shipping , qseb, discount naprosyn, [url="http://buynaprosyncheap.vidiLife.com"]discount naprosyn[/url], http://buynaprosyncheap.vidiLife.com discount naprosyn, =PPP, adipex no prescription, [url="http://buyadipexcheap.vidiLife.com"]adipex no prescription[/url], http://buyadipexcheap.vidiLife.com adipex no prescription, ebxx, benadryl 37 5mg, [url="http://buybenadrylcheap.vidiLife.com"]benadryl 37 5mg[/url], http://buybenadrylcheap.vidiLife.com benadryl 37 5mg, =-]], oxycodone no prescription, [url="http://buyoxycodonecheap.vidiLife.com"]oxycodone no prescription[/url], http://buyoxycodonecheap.vidiLife.com oxycodone no prescription, 8))), buy mobic, [url="http://buymobiccheap.vidiLife.com"]buy mobic[/url], http://buymobiccheap.vidiLife.com buy mobic, 8[[[, online amoxicillin, [url="http://buyamoxicillincheap.vidiLife.com"]online amoxicillin[/url], http://buyamoxicillincheap.vidiLife.com online amoxicillin, uutig, valtrex 37 5mg, [url="http://buyvaltrexcheap.vidiLife.com"]valtrex 37 5mg[/url], http://buyvaltrexcheap.vidiLife.com valtrex 37 5mg, 803, buy coumadin, [url="http://buycoumadincheap.vidiLife.com"]buy coumadin[/url], http://buycoumadincheap.vidiLife.com buy coumadin, 336613, zocor, [url="http://buyzocorcheap.vidiLife.com"]zocor[/url], http://buyzocorcheap.vidiLife.com zocor, :-[[[, ciprofloxacin no prescription, [url="http://buyciprofloxacinchea.vidiLife.com"]ciprofloxacin no prescription[/url], http://buyciprofloxacinchea.vidiLife.com ciprofloxacin no prescription, >:[[[, abilify, [url="http://buyabilifycheap.vidiLife.com"]abilify[/url], http://buyabilifycheap.vidiLife.com abilify, gojgz, cheap seconel, [url="http://buyseconelcheap.vidiLife.com"]cheap seconel[/url], http://buyseconelcheap.vidiLife.com cheap seconel, 10065, cheap zyprexa, [url="http://buyzyprexacheap.vidiLife.com"]cheap zyprexa[/url], http://buyzyprexacheap.vidiLife.com cheap zyprexa, 80226,

IHzhUjEmCAuB

comment6,

qPhZFoOAUt

comment6, zyban, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434048"]zyban[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434048 zyban, jelv, cheap provigil free shipping , [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150572"]cheap provigil free shipping [/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115057... cheap provigil free shipping , kbjz, online abilify, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150609"]online abilify[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115060... online abilify, 8469, discount nexium, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150683"]discount nexium[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115068... discount nexium, dhl, propecia 37 5mg, [url="http://www.viddler.com/explore/djnpjinipuvx"]propecia 37 5mg[/url], http://www.viddler.com/explore/djnpjinipuvx propecia 37 5mg, lgsrvy, cheap clomid free shipping , [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=hoihdsadas"]cheap clomid free shipping [/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=hoihdsadas cheap clomid free shipping , 93575, augmentin 37 5mg, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=uipfdpufsfsdf"]augmentin 37 5mg[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=uipfdpufsfsdf augmentin 37 5mg, umq, cheap doxycycline free shipping , [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=czxcvsasca"]cheap doxycycline free shipping [/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=czxcvsasca cheap doxycycline free shipping , 8PPP, cheap diazepam, [url="http://www.ps3forums.com/member.php?u=108132"]cheap diazepam[/url], http://www.ps3forums.com/member.php?u=108132 cheap diazepam, nlals, ultram, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434038"]ultram[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434038 ultram, 374561, cheap viagra, [url="http://www.viddler.com/explore/jhdbsagvdays"]cheap viagra[/url], http://www.viddler.com/explore/jhdbsagvdays cheap viagra, :[[[, Percocet, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150543"]Percocet[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115054... Percocet, ezaw, lorazepam 37 5mg, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=lknjblczxcz"]lorazepam 37 5mg[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=lknjblczxcz lorazepam 37 5mg, jaycke, cheap prozac free shipping , [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=csiodasodioasd"]cheap prozac free shipping [/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=csiodasodioasd cheap prozac free shipping , =-PPP, tetracycline, [url="http://www.viddler.com/explore/bdasygdbugv"]tetracycline[/url], http://www.viddler.com/explore/bdasygdbugv tetracycline, %))), online cephalexin, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=gsgavzxsdas"]online cephalexin[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=gsgavzxsdas online cephalexin, odq, tadalafil, [url="http://www.viddler.com/explore/czxcsdfasd"]tadalafil[/url], http://www.viddler.com/explore/czxcsdfasd tadalafil, =]]], hydrocodone 37 5mg, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150563"]hydrocodone 37 5mg[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115056... hydrocodone 37 5mg, >:)), tramadol no prescription, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150534"]tramadol no prescription[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115053... tramadol no prescription, uml, clonazepam 37 5mg, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150580"]clonazepam 37 5mg[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115058... clonazepam 37 5mg, wkcbz, discount seroquel, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=iupjdadmpasda"]discount seroquel[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=iupjdadmpasda discount seroquel, =-OOO, alli, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=okdash0duas"]alli[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=okdash0duas alli, >:PPP, buy carisoprodol, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1433997"]buy carisoprodol[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1433997 buy carisoprodol, rdd,

FqRtdNCtGHRbsDh

comment2, xanax, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434057"]xanax[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434057 xanax, 63230, tadalafil, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434050"]tadalafil[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434050 tadalafil, hbiz, buy ativan, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150628"]buy ativan[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115062... buy ativan, zklm, discount oxycodone, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150678"]discount oxycodone[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115067... discount oxycodone, 529, discount levitra, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434013"]discount levitra[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434013 discount levitra, =-D, ambien, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150659"]ambien[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115065... ambien, 759, metformin no prescription, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150599"]metformin no prescription[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115059... metformin no prescription, =-DDD, cheap doxycycline, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=czxcvsasca"]cheap doxycycline[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=czxcvsasca cheap doxycycline, 2162, fioricet, [url="http://www.ps3forums.com/member.php?u=108090"]fioricet[/url], http://www.ps3forums.com/member.php?u=108090 fioricet, veuups, cheap viagra free shipping , [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434021"]cheap viagra free shipping [/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434021 cheap viagra free shipping , 1755, Cialis 37 5mg, [url="http://www.viddler.com/explore/inyvgsi"]Cialis 37 5mg[/url], http://www.viddler.com/explore/inyvgsi Cialis 37 5mg, %-DD, cheap trazodone free shipping , [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150636"]cheap trazodone free shipping [/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115063... cheap trazodone free shipping , >:-(((, discount bactrim, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=joipjhyidsa"]discount bactrim[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=joipjhyidsa discount bactrim, 956, provigil 37 5mg, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=kcjzxvjzxc"]provigil 37 5mg[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=kcjzxvjzxc provigil 37 5mg, qlrcmt, online valium, [url="http://www.ps3forums.com/member.php?u=108099"]online valium[/url], http://www.ps3forums.com/member.php?u=108099 online valium, 211226, tadalafil, [url="http://www.ps3forums.com/member.php?u=108128"]tadalafil[/url], http://www.ps3forums.com/member.php?u=108128 tadalafil, =P, arimidex 37 5mg, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dmisdasopopo"]arimidex 37 5mg[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dmisdasopopo arimidex 37 5mg, 069, alli, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150557"]alli[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115055... alli, 664, tadalafil, [url="http://www.viddler.com/explore/czxcsdfasd"]tadalafil[/url], http://www.viddler.com/explore/czxcsdfasd tadalafil, 905759, hydrocodone no prescription, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=iopdaspiudnasd"]hydrocodone no prescription[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=iopdaspiudnasd hydrocodone no prescription, hagiyg, plavix 37 5mg, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150622"]plavix 37 5mg[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115062... plavix 37 5mg, shwsfj,

XtaqiSnFZGfoTjXIN

comment3, discount adderall, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=sdasfdsdvxzvxc"]discount adderall[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=sdasfdsdvxzvxc discount adderall, 6568, buy bactrim, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=joipjhyidsa"]buy bactrim[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=joipjhyidsa buy bactrim, 541, discount ibuprofen, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=cjknxzjcz"]discount ibuprofen[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=cjknxzjcz discount ibuprofen, guh, buy phentermine, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dasdczsdada"]buy phentermine[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dasdczsdada buy phentermine, 8-))), online suboxone, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=vzxvaspo"]online suboxone[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=vzxvaspo online suboxone, %(((, online arimidex, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dmisdasopopo"]online arimidex[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dmisdasopopo online arimidex, ngmo, toprol no prescription, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=odpoiasdasd"]toprol no prescription[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=odpoiasdasd toprol no prescription, lapit, buy atenolol, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=imimdsaidmas"]buy atenolol[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=imimdsaidmas buy atenolol, kpdyy, viagra no prescription, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=iudhoasud"]viagra no prescription[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=iudhoasud viagra no prescription, 66439, meridia, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=njsdasfvz"]meridia[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=njsdasfvz meridia, 91721, discount metformin, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dnasp9d9asd"]discount metformin[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=dnasp9d9asd discount metformin, yiug, discount melatonin, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=hbdusagdisadas"]discount melatonin[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=hbdusagdisadas discount melatonin, 8547, online lortab, [url="http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=idsadiodiosda"]online lortab[/url], http://www.nola.com/forums/profile.ssf?nickname=idsadiodiosda online lortab, =O,

AynPvqVHCNNTjZKFy

comment6, buy adderall, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-adderall"]buy adderall[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-adderall buy adderall, 46972, zoloft, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-zoloft"]zoloft[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-zoloft zoloft, 36162, cheap trazodone free shipping , [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-trazodone"]cheap trazodone free shipping [/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-trazodone cheap trazodone free shipping , =-D, discount alli, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-alli"]discount alli[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-alli discount alli, 756, levaquin no prescription, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-levaquin"]levaquin no prescription[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-levaquin levaquin no prescription, ncx, discount seconel, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-seconel"]discount seconel[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-seconel discount seconel, 017, discount hydrocodone, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-hydrocodone"]discount hydrocodone[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-hydrocodone discount hydrocodone, tbb, celexa 37 5mg, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-celexa"]celexa 37 5mg[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-celexa celexa 37 5mg, wuuzym, cheap prevacid free shipping , [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-prevacid"]cheap prevacid free shipping [/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-prevacid cheap prevacid free shipping , 141, discount cynthroid, [url="http://www.librarything.com/profile/FDA-cynthroid"]discount cynthroid[/url], http://www.librarything.com/profile/FDA-cynthroid discount cynthroid, txbqhr,

TDhTzRhzTGp

comment6, soma, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434008"]soma[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434008 soma, ejn, Oxycodone, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150678"]Oxycodone[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115067... Oxycodone, 960, Zyrtec, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150660"]Zyrtec[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115066... Zyrtec, 055, Propecia, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150679"]Propecia[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115067... Propecia, cms, Citalopram, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150623"]Citalopram[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115062... Citalopram, %-)), Melatonin, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150647"]Melatonin[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115064... Melatonin, abq, ultram, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434038"]ultram[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434038 ultram, =-[[[, Methadone, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150578"]Methadone[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115057... Methadone, 06862, Prednisone, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150663"]Prednisone[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115066... Prednisone, wpeq, Vicodin, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150618"]Vicodin[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115061... Vicodin, rqfluv, Coumadin, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150681"]Coumadin[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115068... Coumadin, 66851, Concerta, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150673"]Concerta[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115067... Concerta, 42841, Suboxone, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150553"]Suboxone[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115055... Suboxone, tyz, ambien, [url="http://www.ps3forums.com/member.php?u=108098"]ambien[/url], http://www.ps3forums.com/member.php?u=108098 ambien, kdirnz, tadalafil, [url="http://www.viddler.com/explore/czxcsdfasd"]tadalafil[/url], http://www.viddler.com/explore/czxcsdfasd tadalafil, 54057, Lithium, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150615"]Lithium[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115061... Lithium, =-], Alli, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150557"]Alli[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115055... Alli, 260789, Potassium, [url="http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=1150631"]Potassium[/url], http://www.vidilife.com/index.cfm?f=profile.main&intUserAccountID=115063... Potassium, 851104, discount carisoprodol, [url="http://www.viddler.com/explore/jhbdabdja"]discount carisoprodol[/url], http://www.viddler.com/explore/jhbdabdja discount carisoprodol, %), tramadol 37 5mg, [url="http://www.viddler.com/explore/oidashdoa"]tramadol 37 5mg[/url], http://www.viddler.com/explore/oidashdoa tramadol 37 5mg, 41375, fioricet, [url="http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434017"]fioricet[/url], http://bbs.keyhole.com/ubb/showprofile.php?Cat=&User=1434017 fioricet, 8-PPP,

xqArlHcNBYERU

comment4,

xwqVRHwfupCb

comment3,

JjHYggoUXifmbkLriq

comment1,

rDmZzFUcqirVRB

TFYK2s ycoufkryghjx, [url=http://sktqcpxfsfpl.com/]sktqcpxfsfpl[/url], [link=http://imrbqciamulb.com/]imrbqciamulb[/link], http://zoqyfcqqkdzk.com/